Op de foto: 2001. Een 24-uurs Oud & Nieuw feestje. Zonder drugs. High van mezelf. Te veel energie in mijn lijf en nog niet wetende van AuDHD.
Achteraf zie ik vooral een mooi staaltje stoom afblazen.
Feesten. Doorgaan. Dansen. Prikkels opzoeken. Energie eruit gooien. Even nergens aan denken. Even alles voelen zonder precies te hoeven begrijpen wat er eigenlijk gebeurde.
En eerlijk: stoom afblazen kan heerlijk zijn.
Soms heb je het nodig om te bewegen, te dansen, te sporten, te schreeuwen in je kussen, keihard muziek te draaien of even uit je hoofd te komen. De druk gaat eraf. Je voelt ontlading. Je voelt ruimte. Je voelt misschien zelfs even vrijheid.
Maar stoom afblazen is niet hetzelfde als emotieregulatie.
Wat is stoom afblazen?
Stoom afblazen betekent dat je spanning of energie kwijtraakt. Je lichaam staat onder druk en zoekt een uitlaatklep. Dat kan op een gezonde manier, bijvoorbeeld door te wandelen, sporten, dansen of ademhaling. Maar het kan ook doorslaan in gedrag dat je uiteindelijk uitput.
Denk aan altijd maar doorgaan. Altijd afleiding zoeken. Altijd bezig blijven. Veel prikkels nodig hebben. Of steeds iets moeten doen om maar niet te hoeven voelen wat eronder zit.
Dan lijkt het alsof je met je emoties omgaat, maar eigenlijk ben je vooral bezig om de druk tijdelijk te verlagen.
En tijdelijk is hier het sleutelwoord.
Want als je niet begrijpt waar die spanning, onrust of energie vandaan komt, komt die vaak gewoon weer terug.
Te veel energie in je lijf is informatie
Te veel energie in je lijf is niet automatisch een probleem. Het is informatie.
Je lichaam probeert je iets duidelijk te maken.
Misschien ben je overprikkeld. Misschien ben je boos. Misschien voel je spanning, verdriet, onzekerheid of angst. Misschien voel je juist enthousiasme, verlangen of levenskracht, maar weet je niet goed hoe je dat moet richten.
Veel mensen herkennen hun emoties pas laat. Ze merken pas dat er iets speelt wanneer ze al geïrriteerd reageren, dichtklappen, controle zoeken, ontploffen of juist verdwijnen.
Dat betekent niet dat je zwak bent. Het betekent vaak dat je lichaam eerder reageert dan je hoofd.
Emotieregulatie begint daarom niet bij jezelf streng toespreken. Het begint bij bewustwording.
Emotieregulatie begint bij herkennen
Emotieregulatie gaat over leren herkennen wat er in je gebeurt, vóórdat je erdoor wordt overgenomen.
Wat voel je in je lijf?
Spanning in je borst. Een knoop in je maag. Druk op je keel. Onrust in je benen. Een verhoogde hartslag. Kaken op elkaar. Schouders omhoog. Een kort lontje. Een hoofd dat blijft malen.
Deze signalen zijn niet zomaar ruis. Het zijn aanwijzingen.
Wanneer je die signalen eerder leert herkennen, ontstaat er ruimte. Ruimte tussen gevoel en reactie. Ruimte tussen impuls en keuze. Ruimte tussen wat je lichaam aangeeft en wat jij ermee doet.
Dat is het verschil tussen alleen stoom afblazen en echt leren reguleren.
Geen woorden kunnen geven aan wat je voelt
Een belangrijk onderdeel van emotieregulatie is taal.
Veel mensen voelen van alles, maar kunnen niet precies benoemen wat er gebeurt. Ze zeggen: “Ik ben gewoon moe.” Of: “Ik ben geïrriteerd.” Of: “Het is gewoon te veel.”
Maar onder “te veel” kunnen veel verschillende emoties en behoeften zitten.
Is het frustratie omdat je grens is overschreden. Misschien is het verdriet omdat je je niet gezien voelt. Of spnning omdat je jezelf voorbijloopt.
Zolang je niet weet wat je voelt, is het moeilijk om te weten wat je nodig hebt.
En zolang je niet weet wat je nodig hebt, blijf je sneller hangen in ontlading, afleiding of overleven.
Wanneer is coaching passend?
Binnen emotieregulatie coaching werk je aan bewustwording, lichaamssignalen, emotiewoordenschat en bewuster reageren. Je leert beter voelen wat er gebeurt, beter begrijpen wat je nodig hebt en helderder communiceren.
Dat is praktisch, lichaamsgericht en gericht op het hier en nu.
Je hoeft niet eerst alles uit je verleden op tafel te leggen om te kunnen leren omgaan met emoties, spanning of energie in je lijf.
Maar er is wel een belangrijke grens.
Wanneer je merkt dat je vooral ergens voor wegloopt, dat er veel onverwerkt verleden meespeelt of dat er diep trauma of psychische problematiek onder zit, dan is coaching niet altijd de juiste plek. Dan kan een psycholoog of psychotherapeut passender zijn.
Dat is geen afwijzing. Dat is zorgvuldigheid.
Coaching kan veel betekenen, maar het is geen vervanging voor therapie.
Van ontlading naar inzicht
Stoom afblazen kan een ingang zijn. Het kan je helpen spanning kwijt te raken en uit je hoofd te komen. Maar als je steeds opnieuw moet ontladen zonder dat je begrijpt wat eronder zit, blijf je in dezelfde cirkel.
Emotieregulatie nodigt je uit om verder te kijken. Niet alleen: hoe kom ik van deze energie af?
Maar ook: wat wil deze energie mij vertellen?
Niet alleen: hoe word ik rustig? Maar ook: wat heb ik nodig?
In plaats van hoe houd ik mezelf onder controle? Maar in, hoe leer ik mezelf beter begrijpen?
Want te veel energie, spanning of onrust in je lijf is niet altijd iets wat weg moet. Soms is het een signaal dat je aandacht vraagt. Een stuk van jezelf dat gehoord wil worden.
Herken je dit?
Herken je dat je vaak veel energie voelt, maar niet goed weet wat je ermee moet? Dat je spanning pas opmerkt wanneer je al over je grens bent? Of dat je vaak afleiding zoekt, terwijl je eigenlijk behoefte hebt aan helderheid?
Dan kan emotieregulatie coaching je helpen.
Niet door je emoties weg te drukken. Niet door jezelf te forceren rustig te zijn. Maar door te leren luisteren naar je lichaam, woorden te geven aan wat je voelt en bewuster te kiezen hoe je reageert.
Stoom afblazen lucht op.
Maar bewustwording brengt je verder.
